Gemeente De Panne

Sint-Pieterskerk

Interieur Sint-Pieterskerk

Historiek

Rond 1860 ontstaat een archeologisch geïnspireerde neogotische beweging, waarbij een groep ultramontaanse katholieke architecten zich spiegelen aan de christelijke gemeenschap naar middeleeuws model. De nieuw opgerichte Sint-Lucasscholen staan in voor de opleiding van architecten en ambachtslui in diverse disciplines.
Naar een ontwerp van de Veurnse architect Jozef Vinck wordt in 1891 deze driebeukige neogotische hallenkerk in gele baksteen gebouwd, op een moment dat De Panne nog een vissersgehucht is van Adinkerke en er op deze plaats een kapel uit circa 1878 staat. De toren komt er in 1936 bij, wanneer de kerk door de bouw van de Dumontwijk al een tijd niet langer in het centrum van de gemeente staat.

Petrus (of Sint-Pieter)
Eerste paus. Hij heette aanvankelijk Simeon of Simon en werd door Jezus 'Petrus' genoemd (verlatijnsing van het Griekse woord petros voor het Aramese kefas, 'rots').
Petrus wordt voorgesteld in lange, omgegorde tunica en mantel, blootsvoets, met één sleutel (van de hemel), met twee sleutels (van de hemel en de aarde) of met drie sleutels (symbool voor de drievoudige macht in de hemel, op de aarde en in de hel). Als attributen die herinneren aan zijn oorspronkelijk beroep (visser), draagt hij soms een schip of een vis op de hand. Veel voorkomend zijn een omgekeerd kruis als teken van zijn marteldood op de Vaticaanse heuvel in Rome en ketenen, omdat hij door een engel uit de kerker werd bevrijd. Mogelijk wordt hij afgebeeld als paus met tiara, kruisstaf met drie dwarsbalken, palmtak, albe, pallium, boek, schriftrol of kerkmodel. Ook een wijwatervat komt voor, eventueel met een wijwaterkwast. Heel bekend is de voorstelling met een haan die driemaal kraaide toen Petrus Jezus verloochende na diens arrestatie. Daarnaar verwijst ook een zeldzame voorstelling met drie opgeheven vingers.
Petrus is patroonheilige van de gevangenisbewakers, vissers, schippers, sloten- en horlogemakers, smeden, metselaars en van tientallen andere beroepsgroepen. Hij werd aangeroepen tegen koorts, kinkhoest, onvruchtbaarheid, flauwvallen en dieven.
Petrus wordt vaak afgebeeld samen met Jezus, die hem de sleutel van de hemel aanreikt of met de Heilige Paulus, omdat zij op dezelfde dag zouden zijn vermoord. Ook hun feestdag is dezelfde: 29 juni.
Bron: CLAES, J.; CLAES, A.; VINCKE, K., Sanctus: meer dan 500 heiligen herkennen. Leuven: Davidsfonds, 2003, p. 247.
De Sint-Pieterskerk getuigt van een rijk verleden. Is het gebouw architecturaal vrij sober te noemen, voor de aankleding en het meubilair past zonder meer de term uitzonderlijk. Jammer genoeg wordt het huidige interieur in de loop der jaren aangepast aan de heersende versoberingsmode en blijft slechts een beperkt deel van de binnenafwerking zoals die op het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw wordt uitgedacht, bewaard. De houten stoffering, meestal in neogotische stijl, bestaat onder andere uit de indrukwekkende gewelfstructuur, enkele grootse beelden, altaren, biechtstoelen, een preekstoel, communiebanken, bidstoelen, een deel van een sacramentstoren, een prachtig orgeldoksaal en een somptueuze sacristiekast.
Tot de elementen die kenmerkend zijn voor de neogotiek behoren onder andere de steunberen, de luchtbogen, de stenen vensterharnassen (uitlopend in het ornamentele spel van de traceringen), de opengewerkte balustrades langs de goten aan de voet van de daken, de fialen of pinakels, de frontalen of wimbergen, de hogels en kruisbloemen, de triforia, en de onderdorpels van de vensters die met luchtige arcaden de vlakken breken.

Historiek van het orgel van de Sint-Pieterskerk
Volgens de oudste gegevens die werden teruggevonden, zou het orgel aangekocht zijn aan het Grootseminarie van Gent. Aan de hand van de nummering op het binnenpijpwerk veronderstellen we dat een amateur destijds het orgel zou gedemonteerd hebben. Alle pijpen zijn getekend volgens hun plaats op de windlade vanaf nr. 1 tot nr. 376, dit zonder rekening te houden met het pijpwerk van ieder register afzonderlijk. Bij nader onderzoek van het pijpwerk werd vastgesteld dat een gedeelte van het pijpwerk afkomstig is uit een romantisch orgel en twee registers mogelijk gebouwd zijn door een latere Van Peteghem, getuige hiervan zijn de inscripties in Chinese inkt en de specifieke manier van tekenen, meestal gebruikt door Max. Van Peteghem. Dit geldt voor de Flûte 4 en de Doublette 2 vanaf het 2de Oktaaf… De C van de Doublette draagt volgende inscripties: ‘C Doublette, 56 notes, Josse Peeters Laeken –Bruxelles’ en is genummerd 274. Dit orgel werd in 1979-1980 volledig hersteld door de firma Loncke, orgelbouw, Kortemark-Zarren. Nieuwe orgelventilator en de bestaande blaasbalg werd aangepast en in de voet van de orgelstoel geplaatst.

Meer info

situering: Kerkstraat 53.