Gemeente De Panne

Sint-Audomaruskerk

Sint-Audomaruskerk

Historiek
De huidige hallenkerk werd omstreeks 1855 opgetrokken in neogotische stijl, naar plannen van provinciaal architect Pierre François Buyck (°1805-†1877) uit Brugge.
In 1120 werd het bedehuis met Audomarus of Omaars als patroonheilige, gewijd tot parochiekerk door Jan van Waasten (°1099-†1130), bisschop van Terwaan (F). Toen echter - en dat tot in 1793 (Franse troepen) - betrof het een kruiskerk met kruisingstoren. Origineel zijn tot op vandaag de toren (nu westtoren) en het transept, gedeeltelijk van ijzerzandsteen. Sporen van de oude zadeldaken zijn duidelijk zichtbaar langs de zijden van de toren. De vierkante toren bestaat uit twee ongelijke geledingen en een stompe torenspits. De onderste geleding (tot aan de eerste druiplijst) is Romaans, de bovenste gotisch. De westgevel van de toren wordt gemarkeerd door twee grote steunberen. In de loop van de geschiedenis werd de kerk herhaalde malen beschadigd of vernield. Op het torendak staat een kruis en een windhaan. De haan doet ons denken aan het evangelieverhaal van de verloochening van Christus door Petrus toen de haan driemaal kraaide, daarom is de haan ook het symbool van de waakzaamheid en boete.

Audomar
Audomar, geboren omstreeks 590 n. C. te Coutances (F), werd monnik in de beroemde Bourgondische abdij van Luxeuil. Op voorstel van koning Dagobert werd hij in 630 benoemd tot eerste bisschop van het bisdom Terwaan (F). In 662 stichtte hij de befaamde Sint-Bertinusabdij in Sithiu, de stad die later naar hem Sint-Omaars (F) genoemd werd. Het is dezelfde Audomarus die als missionaris de streek van Veurne-Ambacht doorkruiste en in Alveringem het blinde kind van grootgrondbezitter Adalfried genas door het te dopen met "putwater". Audomarus stierf omstreeks 670 en op zijn laatste verzoek werd zijn lichaam begraven in de O.-L.-Vrouwekathedraal in Sint-Omaars. De naam Audomar gaat terug op het Germaanse auda maeri, dat rijk en vermaard betekent.

Interieur
Sober, bepleisterd en witbeschilderd interieur. Het Sanctuarium of hoogkoor is opgeluisterd met mooie gebeeldhouwde eiken muurbekledingen en zittingen aangekocht rond 1784 van het afgeschafte klooster van de Witte Nonnen in Veurne. Het hoogaltaar uit witsteen van Caen (F) is toegewijd aan de Heilige Audomarus. Het werd in 1927 vervaardigd door Jozef Lelan-Declerck uit Kortrijk. De eikenhouten Lodewijk XIV-zijaltaren uit 1702 zijn afkomstig van het in 1797 afgeschafte kapucijnenklooster van Veurne. Het altaar links is toegewijd aan de Heilige Moeder Anna, het rechter heeft als middenstuk het houten beeld van de Heilige Cornelius, in deze kerk sedert eeuwen vereerd.
De preekstoel werd gemaakt in 1862 door beeldhouwer J.B. Van Biesbroeck (°1825-†1878) uit Gent. Het is een zeskantig kunstwerk waarop de symbolen van de vier evangelisten onder de kuip uitgebeeld staan. Het snijwerk is van uitstekende kwaliteit, de panelen in half verheven beeldhouwwerk in neogotische stijl. Het middelste paneel van de kuip stelt "de Wonderbare Visvangst" voor, het rechter "Jezus bedaart de storm" en het linker "Jonas door de walvis terug op de oever geworpen". De drie taferelen zijn een weergave van drie thema's uit de bijbel die betrekking hebben op de visvangst. Omstreeks 1855, tijdens de opbloei van de IJslandvaart en de kustvisserij werd deze begiftigd door de gelovigen. Vele milde schenkers waren de vissers genegen, die op de Duinhoek en in de duinen een bescheiden huisje bewoonden, en het harde en gevaarlijke beroep van visser met een krachtig vertrouwen en geloof in de kerk onderhielden.
Het houten Christusbeeld of de "Corpus Christi", dat nu links van het kerkportaal hangt, aan de zuidwestelijke muur van het Corneliuskoor, hing eertijds buiten aan het Calvariekruis onder de luifel. Toen het buiten hing was het veelkleurig, nu werd het in het brons-groen geschilderd, omdat het te zeer gehavend was door weer en wind.
Kunstglazenier Cor Westerduin realiseerde in 1953-54 het merendeel van de gebrandschilderde ramen, ze zijn "modern" van opvatting. Glasramen van de Mariologie in de noorderzijbeuk of Sint-Annakoor: de Onbevlekte Ontvangenis, de Moeder Gods en Maagd, de Medeverlosseres, de Middelares en Moeder van alle Genaden, en de Hemelkoningin. Heilige streekmissionarissen in de zuiderzijbeuk of Sint-Corneliuskoor: de H. Arnoldus, de H. Amandus, de H. Idesbaldes, de H. Eligius en de H. Willibrordus. En in de doopkapel met doopselsymboliek. Uitzondering zijn de twee neogotische glasramen in het Sanctuarium met de voorstelling van de H. Audomarus en de H. Cornelius, aan weerszijden van het hoogaltaar. Zij werden in 1928 vervaardigd door de gebroeders P. en M. Ganton uit Gent.
De Sint-Audomaruskerk van Adinkerke bezit eveneens een aantal prachtige kerkschatten.

Het orgel
De neogotische orgelkast is in eikenhout. In de hoeken dominerende omegamotieven, in stijl- en regelwerk met 31 houten pseudo-sierpijpen, beplakt met tinfolie en geschilderd met aluminiumverf. Vervaardigd door Frederick Loncke uit Alveringem in 1901.
Enkele technische gegevens over het orgel. Het orgel is een éénklaviers in mahonie, manuaal: C-f’’’ van 54 toetsen, pedaal: C-d’ van 27 toetsen. Tien spelen: Bourdon 82, Flute 4’, Plein jeu 3 rangs, Doublette 2’, Trompette 8, Montre 8’, Gamba 8’, Prestant 4’en Célèste 8’. Het orgel heeft 604 pijpen in tin.

Cor Westerduin (Den Haag (NL), °1901 - Oostende, †1980)
Als Nederlander van geboorte kwam hij, na zijn studies aan de Kunstacademie van Den Haag, op 25-jarige leeftijd naar België. Tien jaar later vestigde hij zich in Oostende, wat hij als vaste verblijfplaats behield tot zijn overlijden, en waar hij ook als glasschilder en kunstglazenier een grote faam wist op te bouwen. Hij realiseerde gebrandschilderde ramen voor onder meer: het gerechtshof (1938) en de Sint-Godelievekerk (1945) van Oostende, het gemeentehuis van Blankenberge, de Veurnse kliniek en het rusthuis, en de parochiekerk van Lombardsijde (1965). Het moet werkelijk onderlijnd worden dat het werk van Cor Westerduin alle lof verdient. De eenvoud van de voorstelling, de warmte van de kleuren en de zeer suggestieve wijze van uitwerking bewijzen dat deze kunstenaar alle waardering en bewondering afdwingt.

Meer info

Situering: 
Dorpsstraat-Heldenweg
8660 De Panne