Gemeente De Panne

De Panne: burgerlijke begraafplaats

De Panne: burgerlijke begraafplaats

Kerkstraat 67, dagelijks open van zonsopgang tot zonsondergang 


De meest onherroepelijke van alle scheidingen is deze tussen leven en dood. De middeleeuwer werd er dagelijks mee geconfronteerd op het centraal gelegen dorps- of stadskerkhof, waar gemeenschappelijke graven hun macabere inhoud ondanks wat schamele kalk schroomloos tentoonspreidden, tot ze “volzet” waren; waar - na vertering en ruiming - tibia’s en schedels, kunstig opgeslagen in knekelhuizen, de kerkganger grijnslachend gadesloegen.
Onrechtstreeks luidt de Franse Revolutie (1789) ook voor de begraafplaatsen nieuwe tijden in. Individuele begravingen en vergunningen van onbeperkte duur - de latere “eeuwigdurende” vergunningen - worden in 1804 mogelijk gemaakt door het keizerlijk decreet van Napoleon Bonaparte.
Naar het voorbeeld van het Parijse Cimetière du Père Lachaise, ondergaan ook in Vlaanderen de begraafplaatsen een snelle metamorfose en verrijzen er spoorslags hardstenen monumenten die de tand des tijds zullen trotseren. Gelijktijdig met niet te stuiten stadsuitbreidingen ontstaan landschappelijke necropolen: niet meer organisch, maar ontsproten aan de tekenpen van (landschaps)architecten en de beitel van beeldhouwers.
Door de wet van 21 maart 1932 werd in België de lijkverbranding toegelaten. De wet van 20 juli 1971 voorziet op elke begraafplaats van het land in een verstrooiingsweide en een columbarium. Door dezelfde wet werden de eeuwigdurende concessies afgeschaft. De maximumduur is nog vijftig jaar.
De monumentale begraafplaats van De Panne bestaat uit een militair en burgerlijk gedeelte. Ze werd in 1918 aangelegd midden in de duinen bij “Moeder Lambik”. De grond behoorde toe aan de familie Calmeyn en werd onteigend op bevel van de minister van Landsverdediging. Beide begraafplaatsen werden ontworpen door architect Eugène Dhuicque, die tijdens de oorlog werkzaam was in de frontstreek aan het hoofd van de zogenaamde Mission du Ministère des Sciences et des Arts.
De burgerlijke begraafplaats heeft lanen en ronde punten, maar ook secundaire straten en wegels. Hier schuilt er wel degelijk een architecturaal stedenbouwkundig concept. De begraafplaats bevat zowel monumentale graftekens als kleinere monumenten. De grootschaligste monumenten vormen de bakens voor de herkenbaarheid en de duidelijkheid van deze stedenbouwkundige structuur.

Ons funerair erfgoed is een veelomvattende vorm van cultureel erfgoed dat niet altijd op de gepaste belangstelling kan rekenen. Nochtans is de begraafplaats ook een tentoonstelling, een openluchtmuseum van beeldhouwwerken. Grafmonumenten hebben specifieke talen, waarvan de symboliek de minst gekende is. Leven en Dood, slechts gescheiden door de Tijd, vormgegeven door objecten, dieren, planten en bloemen, onthullen de ingewijde bezoeker datgene waar zijn profane medemens blind aan voorbijgaat.
De omgekeerde toorts, het uitdoven van de fakkel wordt gebruikt als symbool van de dood. Twee ineengeslagen handen zijn de uitdrukking van liefde of vriendschap die sterker is dan de dood en waarbij de dood zelf slechts als een tijdelijke scheiding wordt ervaren. De zandloper is een instrument om de tijd te meten en staat symbool voor de kortstondigheid van het leven. Zowel de afgebroken zuil als de afgebroken boom symboliseren het plotse afbreken van het leven. De palmtak heeft als betekenis de overwinning op de dood. De ouroboros, de slang die zichzelf in de staart bijt, is een eeuwigheidssymbool. De urn is een symbool van de dood en van de vergankelijkheid. De eeuwige rust van de afgestorvene wordt soms weergegeven door een hoofdkussen of door drie papaverbollen. Het anker symboliseert het vaste vertrouwen en de kracht van het geloof. In andere gevallen is het een symbool op het graf van een overleden visser. Een open boek is de bijbel, of het boek des levens, waarin alle daden en gebeurtenissen uit het leven van de overledene zijn geboekstaafd en ook de lessen die uit dat leven getrokken werden. De brandende olielamp symboliseert het eeuwige licht of de eeuwige nagedachtenis aan de dode.
In de grafkunst, meer dan in welke andere vorm van artistieke expressie ook, heeft de mens getracht zijn diepste roerselen en gedachten over dood en hiernamaals gestalte te geven. Hoe verder we gaan en hoe meer we het grafmonument bekijken, hoe meer we vaststellen dat de dood deel uitmaakt van het leven en dat de mens er zich in uitdrukt zoals in alle gebieden van zijn intellectueel, cultureel, sociaal of sentimenteel leven.

Contact

Cultuur

adres

Zeelaan 21
8660 De Panne

 

tel.
058-42 97 53
e-mail
cultuur@depanne.be
vcard
Digitaal visitekaartje

Openingstijden

Van maandag tot en met vrijdag van 09.00u tot 12.00u.

De dienst is gesloten op volgende dagen:

1 januari 2019
2 januari 2019: gesloten
21 april 2019
22 april 2019
1 mei 2019
30 mei 2019
9 juni 2019
10 juni 2019
11 juli 2019
21 juli 2019
15 augustus 2019
1 november 2019
2 november 2019
11 november 2019
15 november 2019
25 december 2019
26 december 2019