inleiding
Hoe pijnlijk de gebeurtenissen rond een overlijden ook kunnen zijn, onmiddellijk na het overlijden of in de maanden die erop volgen, dienen een aantal zakelijke regelingen te worden getroffen.
top
voor het overlijden
Palliatieve zorg
Met palliatieve zorg bedoelt men de zorg die gericht is op verlichting van klachten wanneer bekend is dat er geen kans op genezing meer bestaat. Indien u meer informatie wenst omtrent palliatieve zorg, kunt u contact opnemen met uw huisarts of rechtstreeks met:
VZW Netwerk Palliatieve Zorg Westhoek - Oostende
Van Pouckestraat 2
8600 Diksmuide
T/051-51.13.63
F/051-51.13.65
E-mail: kristin.paternoster@palliatieve.be
De palliatieve vergoeding
Voor palliatieve thuiszorg kan men een vergoeding krijgen van maximaal € 594,79 per maand (max. 2 maanden). Dit is aan te vragen via de huisarts of via Netwerk palliatieve zorg, Westhoek - Oostende, t/051-51.13.63.
Uw lichaam schenken aan de wetenschap
U kan beslissen om, na uw overlijden, uw lichaam ter beschikking te stellen voor onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. Dit kan op eenvoudige wijze door een eigenhandig geschreven, gedateerde en door u ondertekende verklaring te richten aan een universitaire instelling naar keuze.
Begraven of cremeren
Nog tijdens uw leven kan u bij de dienst burgerlijke stand de wens uitdrukken om gecremeerd of begraven te worden. Dit is echter geen verplichting. Begraven kan enkel op een gemeentelijke begraafplaats. Er bestaan heel wat mogelijkheden inzake de bestemming van de as na crematie. Zo kan de as uitgestrooid worden op de gemeentelijke strooiweide maar ook op zee, bijgezet worden in het gemeentelijk columbarium of begraven worden op de gemeentelijke begraafplaats. Als de overledene een schriftelijke verklaring heeft nagelaten of bij gebrek aan schriftelijke bepaling door de overledene, op gezamelijk schriftelijk verzoek van zowel:
- de echtgeno(o)t(e);
- diegene met wie de overledene een feitelijk gezin vormde;
- elke bloed– of aanverwanten van de 1ste graad;
- de ouders of voogd (bij minderjarigen)
kan de as uitgestrooid of begraven worden op privé-eigendom, of mag thuis bewaard worden. Krijgt de as later een andere bestemming, dan moet de dienst burgerlijke stand daarvan verwittigd worden.
top
na het overlijden
De aangifte van overlijden
De aangifte van overlijden gebeurt bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de persoon overleden is. Meestal doet de begrafenisondernemer dit, maar u mag dit als familielid of bekende ook zelf doen. De begrafenisondernemer is de persoon die u kan helpen met de praktische regeling van de begrafenis. Voor de overlijdensaangifte moeten volgende documenten voorgelegd worden:
- een overlijdensattest opgemaakt door een geneesheer
- de identiteitskaart van de overledene
- het trouwboekje
- het rijbewijs
- een attest van laatste wilsbeschikking
De dienst burgerlijke stand zal u uittreksels afleveren uit de overlijdensakte, die ondermeer moeten dienen voor het ziekenfonds, voor familieleden die een dag vrij kunnen krijgen om de begrafenis bij te wonen e.a.
Openingsuren dienst Burgerlijke Stand: elke voormiddag (ook op zaterdag) van 9.00u tot 12.00u. t/058-42 97 60
Als het overlijden heeft plaatsgevonden in een andere gemeente dan die van de woonplaats (ziekenhuis,…) dan stuurt de burgerlijke stand van die gemeente een kopie van de overlijdensakte naar de gemeente van woonplaats. Vanaf dan kunnen ook uittreksels in de gemeente van woonplaats bekomen worden.
Welke diensten moeten verwittigd worden?
Auto-inschrijving
Indien u als langstlevende de wagen wenst te behouden, moet u de Directie voor de Inschrijving van Voertuigen van het Ministerie van Verkeerswezen verwittigen (Wetstraat 155, 1040 Brussel, t/02-286 45 00). Het inschrijvingsbewijs moet immers aangepast worden. Als u de auto niet wenst te behouden, moet de nummerplaat teruggestuurd worden met verzoek tot schrapping, uiterlijk 2 maanden na de stopzetting van het gebruik. Als een andere erfgenaam dan de langstlevende de wagen wil behouden, dan moet die een nieuwe nummerplaat aanvragen.
Belastingen
Enkel wanneer de overlevende echtgeno(o)t(e) nog kinderen ten laste heeft, mag de overledene nog éénmaal aangegeven worden als persoon ten laste voor de belastingen . Info: Belastingen, P. Benoitlaan 4, 8630 Veurne t/058-29 65 04.
Gemeentehuis
De overlevende echtgeno(o)t(e) moet de eigen identiteitskaart laten wijzigen. Dit gebeurt bij de dienst bevolking van de woonplaats. Voor elektronische identiteitskaarten is geen wijziging meer nodig.
Nutsvoorzieningen
Al deze maatschappijen moet u zelf op de hoogte brengen van het overlijden. Er kan dan immers een naamwijziging geregistreerd worden. Wend u tot de volgende diensten:
- Water: IWVA, Doornapnnestraat 1, 8670 Koksijde t/058-53 38 33
- Uw gas en elekticiteitsmaatschappij
- Uw telefoonmaatschappij
Postkantoor
Als u als nabestaande de post van de overledene thuis wil ontvangen, moet u dit doorgeven aan het postkantoor samen met een erfrechtverklaring. Een eventuele postchequerekening wordt door overlijden geblokkeerd. Dit is ook zo als het een gemeenschappelijke rekening is.
Uitvaartverzekering
Indien een uitvaartverzekering bestaat, breng dan de verzekeringsmakelaar op de hoogte van het overlijden. Het kan ook dat er een uitvaartverzekering werd afgesloten via de begrafenisondernemer.
Vakbond
Vergeet niet indien de overledene gesyndiceerd was, de vakbond in te lichten.
Verzekeringsmaatschappij
In de meeste polissen is een regeling bij overlijden van de verzekeringsnemer voorzien. Breng de verzekeringsagent op de hoogte van het overlijden.
Zelfstandigen
Als de overledene nog een zelfstandige handelsactiviteit uitoefende, moet u het handelsregister verwittigen, de sociale verzekeringskas, de BTW-diensten voor het BTW-nummer en de Dienst der Directe Belastingen.
Ziekenfonds
Eén uittreksel van overlijden is bestemd voor uw ziekenfonds. Dit zal de verzekerbaarheidstoestand van de recht- hebbende aanpassen aan de gewijzigde situatie. Ook wordt vaak een erfrechtverklaring gevraagd. Ziekte– en invaliditeitsuitkeringen worden uitbetaald tot op de dag van het overlijden. Neem contact op met uw ziekenfonds of vraag of zij een voor voldaan verklaarde factuur van de begrafenisondernemer nodig hebben.
Pensioenen
Het overlevingspensioen in de private sector en de regeling voor zelfstandigen
Als overlevende echtgeno(o)t(e) van een werknemer uit de privé of van een zelfstandige hebt u mogelijk recht op een overlevingspensioen gebaseerd op de loopbaan van uw overleden echtgeno(o)t(e). Om aanspraak te kunnen maken op een overlevingspensioen moet men op het ogenblik van het overlijden minstens 1 jaar met de overledene gehuwd zijn geweest behalve wanneer:
- uit het huwelijk een kind is geboren of nog geboren wordt binnen de 300 dagen na het overlijden.
- op het ogenblik van het overlijden een kind ten laste was waarvoor kinderbijslag ontvangen werd door één van de echtgenoten.
- het overlijden het gevolg was van een ongeval overkomen na het huwelijk.
De overlevende echtgeno(o)t(e) moet ook minstens 45 jaar oud zijn, behalve:
- wanneer er een kind ten laste is.
- wanneer de overlevende echtgeno(o)t(e) minstens 66% arbeidsongeschikt is.
De aanvraag voor het overlevingspensioen (privé- sector + zelfstandigen)
De overledene was reeds met pensioen
Indien de overleden echtgeno(o)t(e) reeds gepensioneerd was moet er geen aanvraag gebeuren om het overlevingspensioen te verkrijgen. Het volstaat de uitbetalende instantie (RVP, Zuidertoren 5-1060 Brussel) te verwittigen van het overlijden opdat zij ambtshalve het overlevingspensioen zouden toekennen. Uiteraard kunt u hiervoor steeds terecht bij de dienst Sociale Zaken van het gemeentebestuur in De Boare. Breng steeds een bewijsje van betaling van het pensioen mee. (bijv. bankuittreksel waarop de uitbetalende instelling en het dossiernummer staan vermeld) De afhandeling van het dossier kan in dit geval toch zo’n 2 maanden duren.
Indien het pensioen van de maand van het overlijden nog niet was uitbetaald, kan dit enkel nog aan de overblijvende echtgeno(o)t(e) en niet aan de eventuele erfgenamen.
De overledene was nog niet gepensioneerd
Was de overleden echtgeno(o)t(e) nog niet gepensioneerd dan moet binnen een termijn van 12 maanden na het overlijden een aanvraag worden ingediend zodat het overlevingspensioen zou kunnen worden uitbetaald met ingang van de maand van het overlijden. Doet u de aanvraag niet binnen deze termijn dan zal het overlevingspensioen pas ingaan vanaf de maand volgend op uw aanvraag.
NOTEER: Bent u echtgescheiden van de overledene dan hebt u geen recht op een overlevingspensioen. Dit in tegenstelling met de regeling in de openbare dienst.
De aanvraag voor het overlevingspensioen moet worden ingediend bij de dienst Sociale Zaken van het gemeentebestuur in De Boare.
Het overlevingspensioen in de openbare sector
De overleden echtgeno(o)t(e) was reeds gepensioneerd
Indien de overleden echtgeno(o)t(e) reeds gepensioneerd was in de openbare sector dan volstaat het de uitbetalende instelling (FOD Financiën – CDVU – Kunstlaan 30 – 1040 Brussel) te verwittigen van het overlijden. De documenten om het overlevingspensioen en de begrafenisvergoeding aan te vragen worden u dan ambtshalve toegestuurd. Uiteraard kunt u zowel voor het verwittigen van het overlijden (bankuittreksel laatste pensioen meebrengen) als voor bijstand bij het invullen van de toegestuurde formulieren terecht bij de dienst Sociale Zaken van het gemeentebestuur in De Boare.
De overleden echtgeno(o)t(e) was nog niet gepensioneerd
Indien uw echtgeno(o)t(e) op het ogenblik van het overlijden nog tewerkgesteld was als vastbenoemd ambtenaar in de openbare sector dan moet u binnen de 12 maanden na het overlijden een aanvraag indienen zodat het pensioen zou kunnen ingaan vanaf de maand van overlijden. Doet u de aanvraag niet binnen deze termijn dan gaat het pensioen pas in vanaf de maand volgende op de aanvraag. De aanvraag voor het overlevingspensioen kan ingediend worden bij het plaatselijk bestuur waar de overledene was tewerkgesteld. U kunt ook een (aangetekend) schrijven richten aan de Federale Overheidsdienst Financiën, Administratie der Pensioenen, Victor Hortaplein 40/bus 30 – 1060 Brussel met de vraag de aanvraagformulieren voor het overlevingspensioen en de begrafenisvergoeding toe te sturen. De voorwaarden inzake huwelijk en leeftijd zijn dezelfde als in de private sector.
NOTEER: Bent u echtgescheiden van de overledene dan hebt u wel recht op een overlevingspensioen tenzij u ondertussen hertrouwd bent. Dit in tegenstelling met de regeling in de private sector.
Begrafenisvergoeding in de openbare sector
Aan de echtgeno(o)t(e), de erfgenamen in rechte lijn, de andere familieleden of zelfs aan een derde die de onkosten van de begrafenis van een rechthebbende op een rustpensioen (dus niet voor wie een overlevingspensioen geniet en komt te overlijden) gedragen heeft kan een vergoeding uitbetaald worden waarvan het bedrag gelijk is aan het laatste of toekomstige brutomaandbedrag van het pensioen maar beperkt tot € 2.300,61 op 1/1/2010. Een begrafenisvergoeding voor wie een pensioen als werknemer (privé) of zelfstandige trekt bestaat niet.
Overlevingspensioen van het buitenland
Genoot uw overleden echtgeno(o)t(e) een pensioen uitbetaald door een ander land dan België, verwittig dan onmiddellijk de uitbetalende instelling en voeg een internationale overlijdensakte bij (te verkrijgen bij de dienst Burgelijke Stand in het gemeentehuis). Uiteraard kunt u voor deze zaken ook terecht bij de dienst sociale zaken van het gemeentebestuur in De Boare. Breng steeds een bewijsje van betaling mee met vermelding van de uitbetalende instantie en het dossiernummer.
Personen van wie de overleden echtgeno(o)t(e) een Frans rustpensioen (bijv. van de CRAM) genoot moeten bij het gemeentebestuur een aanvraag indienen om het overlevingspensioen te kunnen krijgen. Enkel het overlijden doorgeven volstaat dus niet. De leeftijd om in Frankrijk een overlevingspensioen te kunnen krijgen is 52 jaar.
Andere pensioenen (bijv. NMBS, dienst over- zeese sociale zekerheid,…)
Genoot de overledene nog een ander pensioen dan het pensioen uitbetaald door de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP) of FOD Financiën (CDVU) verwittig dan onmiddellijk de uitbetalende instantie of breng een bewijsje van dit pensioen mee naar de dienst Sociale Zaken van het gemeentebestuur in De Boare. Wij doen dan onmiddellijk het nodige.
Het tijdelijk overlevingspensioen
Als u niet aan de voorwaarden voldoet om een definitief overlevingspensioen te kunnen genieten, heeft u toch gedurende 1 jaar recht op een tijdelijk overlevingspensioen. Na dit jaar krijgt u dan geen enkele pensioenbetaling meer tot u 45 jaar bent. Dit geldt zowel voor de private als de openbare sector.
Een (tijdelijk) overlevingspensioen private en/ of openbare sector samen genieten met een ander soort inkomen
- sedert januari 2007 en onder bepaalde voorwaarden kan een overlevingspensioen gedurende een eenmalige periode van 12 maanden samengetrokken worden een ziekte- of werkloosheidsvergoeding. Het bedrag van het overlevingspensioen wordt wel herleid tot het bedrag van de inkomensgarantie voor ouderen. (€ 648,26 op 1.2.'12)
- een eigen pensioen (= rustpensioen) kan slechts tot een bepaald plafond worden samengetrokken met een overlevingspensioen. Is u eigen pensioen reeds hoger dan het berekende plafond dan zal u geen overlevings-pensioen meer worden toegekend.
- een beroepsactiviteit als werknemer of zelfstandige uitoefenen met behoud van het overlevingspensioen kan indien de inkomsten uit deze activiteit worden beperkt tot de vastgelegde grensbedragen (zie schema)
Tegemoetkomingen aan personen met een handicap
Als de overledene een tegemoetkoming hulp aan bejaarden, een inkomensvervangende of integratietegemoetkoming, genoot moet de FOD sociale zekerheid, dienst tegemoetkomingen aan personen met een handicap, ook verwittigd worden. Ook hiervoor kunt u terecht bij de dienst Sociale Zaken van het gemeentebestuur in De Boare.
Als de overledene een vervangingsinkomen genoot, moet ook deze dienst verwittigd worden:
- Werkloosheidsuitkering: HVW of vakbond
- Bestaansminimum: OCMW
- Vergoeding wegens beroepsziekte:
Fonds voor Beroepsziekten,
Sterrenkundelaan 1, 1210 Brussel,
t/02-226 62 11
- Arbeidsongevallenuitkering:
Gistelsesteenweg 524, 8200 Brugge,
t/050-38 93 20
Minderjarigen
Voogdij
Voogdij ontstaat niet bij het overlijden van de eerststervende ouder, maar slechts wanneer beide ouders overleden zijn. De langstlevende ouder heeft automatisch het ouderlijk gezag en behoeft nooit bijstand van een toeziende voogd. Wanneer beide ouders overleden zijn, wordt voor de minderjarige kinderen geen familieraad aangesteld, maar een werkelijke voogd en een toeziende (= controlerende) voogd door de vrederechter, bij voorkeur uit de naaste familieleden.
Kinderbijslag
Kinderen die bij het overlijden van één der ouders nog recht hebben op kinderbijslag, krijgen daar bovenop wezenbijslag. Dit wezengeld vervalt als de overblijvende ouder hertrouwt. De aanvraag moet gebeuren bij de kas voor kinderbijslag waarbij u aangesloten bent.
Bankrekening en spaarboekje
De financiële rekeningen op naam van de overledene en eventuele gezamelijke rekeningen worden geblokkeerd. Ook vervallen alle volmachten. Rekeningen met betrekking tot de begrafenis worden door de bank gewoonlijk bij voorrang betaald.
Om het tegoed op een geblokkeerde rekening te kunnen ontvangen, vraagt de bank soms een speciaal document. Gaat het om een bedrag van minder dan € 743,68, dan volstaat een erfrechtverklaring , afgeleverd door de dienst burgerlijke stand van de woonplaats. Gaat het bedrag op de rekening de € 743,68 te boven, dan vragen sommige banken dat u bij de vrederechter (P. Benoitlaan 2, 8630 Veurne) of bij een notaris een akte van bekendheid gaat halen.
Vergeet in beide gevallen niet het trouwboekje en desgevallend het huwelijkscontract van de overledene mee te brengen, evenals de identiteit en de adressen van alle erfgenamen.
Wanneer de overledene een testament heeft nagelaten, moet de akte van bekendheid opgemaakt worden door een notaris. Hij kan dit uiteraard in alle gevallen opstellen. Sommige banken nemen de gemeentelijke erfrechtverklaring aan voor bedragen tot € 2.500.
Bankkluis
De bankkluis wordt eveneens geblokkeerd en kan enkel op vraag van de erfgename ontzegeld en geopend worden. Dit gebeurt na een aangetekende verwittiging. De aanwezigheid van een ambtenaar van het Bestuur der Registratie en Domeinen is in theorie vereist, maar komt in de praktijk niet vaak meer voor.
Successierechten en testament
Deze belasting op de nalatenschap is te vereffenen door elke erfgenaam op het gedeelte dat hem toekomt. De nalatenschapsaangifte moet gebeuren binnen de vijf maanden na het overlijden. Dit gebeurt meestal door de notaris, maar u mag dit ook zelf doen. Aangifteformulieren kunnen bekomen worden op het kantoor der Registratie en Domeinen, P. Benoitlaan 4, 8630 Veurne, t/058-29 65 05 . De betaling moet gebeuren binnen de twee maanden volgend op de aangifte.
Als er geen onroerende goederen zijn en de waarde van de roerende goederen gering is, moet geen aangifte ingediend worden. Wanneer u vermoedt dat de schulden hoger zijn dan de nalatenschap, kan u binnen de 3 maanden na het overlijden de nalatenschap verwerpen (bij de griffie van de rechtbank van eerste aanleg te Veurne). U kan ook de erfenis aanvaarden onder voorbehoud van boedelbeschrijving. Best kan u zich daarover nader informeren bij een notaris of advocaat.
De tarieven van erfenisrechten variëren naar gelang de graad van verwantschap.
Voor al uw vragen in verband met aangifte nalatenschap, kunt u ook terecht bij : http://minfin.fgov.be U klikt op: hulp bij de aangifte in de nalatenschap, daarna op: info-succ.
Om te weten te komen of de overledene een testament had gemaakt, kan men het Centraal Register voor Testamenten te Brussel, t/02-505 08 11, raadplegen. Iedereen kan van deze dienst gebruik maken mits voorafgaandelijke betaling van € 17 en het overmaken van een overlijdensakte.
Het kerkhofreglement
Er zijn in de gemeente De Panne twee kerkhoven:
- Kerkstraat 69 t/058-41 24 17)
- Stationsstraat (geen personeel aanwezig)
Begraving of asbijzetting kan gebeuren met of zonder concessie:
Zonder concessie:
- duurtijd 10 jaar
- gratis voor inwoners van De Panne en personen overleden op ons grondgebied
Met concessie:
- duurtijd 20 jaar (volle grond) of 50 jaar (grafkelder)
- prijs varieert naargelang duurtijd en aantal personen die begraven worden
Wanneer deze termijnen verstreken zijn, kan de gemeente een graf of een nis ontruimen. Op de begraafplaats wordt een waarschuwing bij het graf aangebracht. Pas na één jaar zal de gemeente werkelijk tot de ontruiming overgaan.
Het gemeentelijk kerkhofreglement kan steeds op aanvraag ingezien worden bij de dienst Burgerlijke stand.
Hulpverlening
Financiële hulpverlening
Een sterfgeval brengt grote uitgaven met zich mee. Vooral als de kostwinner wegvalt, kunnen er financiële problemen rijzen. Hoe kan voorkomen worden dat de regeling van het overlevingspensioen aansleept of dat er hoge uitgaven zijn. Aarzel niet en neem contact op met:
OCMW De Panne
Koninklijke Baan 10
8660 De Panne
t/058-42 97 80 - f/058-41 22 82
of
dienst Sociale Zaken
De Boare
Koningsplein 1
8660 De Panne
t/058-42 97 65 - f/058-42 16 17
[e] socialezaken@depanne.de
Andere hulp
Een sterfgeval kan ook allerlei praktische problemen meebrengen waarvoor men niet direct een oplossing heeft. Ook daarvoor kunt u terecht bij het OCMW De Panne. Deze dienst kan o.a. volgende hulp verlenen:
- morele steun en opvang van de overlevende.
- huishoudelijke hulp door de dienst gezins– en bejaardenhulp.
- maaltijden aan huis.
- bemiddeling bij plaatsing in rustoord.
top
contact
Contactadressen
- Centraal Register voor Testamenten
Bergstraat 30-32 1000 Brussel
t/02-505 08 11
- Directie voor de Inschrijving van de Voertuigen (DIV)
Wetstraat 155 1040 Brussel
t/02-286 45 00
- Fonds voor Arbeidsongevallen
Troonstraat 100 1050 Brussel
t/02-506 84 11
- Fonds voor Beroepsziekten
Sterrenkundelaan 1 1210 Brussel
t/02-226 62 11
- Ministerie van Financiën—Administratie der Pensioenen
Victor Hortaplein 40 bus 30 1060 Brussel
t/2-558 60 00
- Registratie en Domeinen
P. Benoitlaan 4 8630 Veurne
t/058-29 65 05
- Rijksdienst voor Pensioenen
Zuidertoren 5 1060 Brussel
t/02-529 21 11
- Vredegerecht
P. Benoitlaan 2 8630 Veurne
t/58-29 64 20
Contactgegevens
De dienst Sociale Zaken bevindt zich in 'De Boare', Koningsplein 1 en is elke werkdag (niet op zaterdag) open van 8.30u tot 11.30u. Voor inwoners van Adinkerke is er elke 2de en 4de dinsdagnamiddag van 13.00u tot 14.30u. zitdag in het oude gemeentehuis, gelegen in de Dorpsstraat te Adinkerke. Voor personen met een beperkte mobiliteit is bezoek aan huis mogelijk.
Contactpersonen
socialezaken@depanne.be
Fax/058-42 16 17
top